Möcüzələr

Hörümçək

Yaradanların ən gözəli olan Allah nə qədər uca  və  nə qədər uludur!

Verdiyimiz sözə əməl edərək bu sayımızda da Quranın heyvanat aləmi barədə söhbət açmaq istəyirik. Bu dəfə sizin görüşünüzə əsrarəngiz hörümçəklər gəlib.

Varlıq aləmini yoxdan yaradan Allahın saysız-hesabsız əlamət və nişanələri bəşər övladını hər zaman  düşünüb-daşınmağa sövq edir. Aparılan elmi araşırmalar dərinləşdikcə, insana  qatı açılmayan yeni-yeni sirlər məlum olur. Bu isə ağıl və düşüncə sahiblərini Allahın əzəməti qarşısında daha da kiçilməyə  vadar edir.

Allahın yaratdığı  heyrətamiz  varlıqlardan biri də özünün bütün xüsusiyyətləri ilə insanı  heyran edən hörümçəklərdir. Qurani-Kərimin 29-cu surəsinə hörümçək «Ənkəbut» adı verilib. Ümumilikdə, onun adına yalnız iki yerdə rast gəlmək olur. Burada hörümçəyin möcüzəvi xüsusiyyətinə deyil, Allahdan uzaq düşənlərin tutduqları yolun hörümçək toruna bənzədildiyinə işarə olunsa da, sağlam düşüncə sahibləri hörümcəyin bütün xüsusiyyətlərinə diqqət yetirib,  onlardan həm ibrətamiz, həm də elmi nəticələr əldə edə bilmişlər.

 Allahdan başqa özlərinə dost (hami) qəbul edənlər  özünə yuva qurmuş hörümçəyə bənzəyirlər. Evlərin ən zəifi isə, şübhəsiz, hörümçək yuvasıdır. Kaş biləydilər! (Hörümçək toru möhkəm olmayıb adicə bir yük nəticəsində dağıldığı kimi, onların bu dostlarının da heç bir etibarı yoxdur. Bərk ayaqda onları qoyub qaçarlar («Ənkəbut» surəsi, 41-ci ayə).

İndisə gəlin birlikdə bu sirli  heyvanın şəxsi  işinə nəzər salaq.

Cütləşmə dövrü.

Hörümçəklərin  bədən quruluşu, cütləşmə dövrü, ovetmə və yuvaqurma üsulu digər həşəratlardan kəskin şəkildə fərqlənir. Cütləşməyə hazır olan erkək hörümçək yuvanın kənarında və ya dişi hörümçəyin qarşısında xüsusi hərəkətlər edərək onu özünə cəlb edir. Özünə münasib cüt seçdikdən sonra, qabaq ayaqlarının uclarındakı  nazik buynuzlarla öz toxumunu dişi hörümçəyin bədəninə ötürür. Cütləşmə başa çatdıqdan sonra, erkək hörümçəklər son dərəcə ehtiyatlı  olmalıdırlar. Yoxsa  dişi  hörümçəklər onları öldürüb yeyə  bilər. Bəzi növləri  canlarını qurtarır, bəziləri  könüllü şəkildə özlərini yedirdir, bəziləri isə uzun müddət bir yerdə yaşayır. Lakin bütün hallarda erkək  hörümçəklər cütləşmə dövründən sonra vəzifələrini yerinə yetirib ölürlər. Dişi hörümçəklərin də bəzi növləri dünyaya bala gətirdikdən sonra dərhal ölür və onun bədəni balalarının yeminə çevrilir. Bəzi hallarda isə bir ilə qədər onlarla birlikdə yaşaya bilirlər. Dişi hörümçəklər, hətta mayalanmadan da yumurta qoya bilirlər.

Mahir ovçu

Soyuq qanlı hörümçəklər qurduqları torun ya kənarında və ya tam ortasında  duraraq  öz ovunu gözləyir. Ov tora düşdüyü zaman tor titrəyir və  hörümçək dərhal ovuna tərəf gələrək onu  öz zəhəri ilə sancır. Sonra onun daxilinə xüsusi maye buraxaraq yeməyə hazır vəziyyətə gətirir. Hörümçəklər ovlarını içlərindən yeyirlər.  Ov öz həcmindən böyük olduqda onu sancmazdan əvvəl torla bürüyür,  hərəkətsiz qaldıqdan sonra onu sancaraq öldürür.

Torun tərkibi və rolu

Hörümçəklər indinin özünə qədər tərkibi elmə məlum olmayan torlarını müxtəlif tərkib və formalarda qururlar. Belə ki, onların ov, yuva, aşağı və yuxarı hərəkət etmək üçün istifadə etdikləri və ovlarının üzərinə çəkdikləri torların tərkibi bir-birindən fərqlənir və hörümçəklərə öz torları ilə müxtəlif funksiyaları yerinə yetirməyə imkan verir. Hörümçəklər öz torlarından həm də soyuqdan, düşməndən qorunmaq və yumurta qoymaq məqsədilə  də istifadə edirlər. Əsasən, zülaldan təşkil olunan  hörümçək torları  yapışqan zərrəciklərdən ibarət olur. Özünə məxsus tərkibə malik olan hörümçək toru analoqu olmayan  ən möhkəm yüngül materiyadır. Belə ki, əgər hörümçək torundan adi karandaş qalınlığında ip düzəltmək mümkün olarsa,  onunla  «BOİNQ-747» kimi böyük təyyarəni asanlıqla çəkmək olar.

Hələ qədim zamanlarda hörümçək torundan qanaxmaların qarşısını almaqda və  çətin sağalan yaraların bağlanılmasında istifadə olunmuşdur.

Kanuflyac

Hörümçək bir çox canlılar kimi qorunmaq və ya ov etmək məqsədilə öz rənglərini  məharətlə dəyişə bilir. Lakin onlar digər canlılardan fərqli olaraq tək rənglərini deyil, hətta formalarını belə dəyişə bilirlər. Onlardan bəziləri özlərini, hətta qarışqalara belə bənzədə bilirlər.

İnsan və hörümçək

Bəşər övladı aslan kimi vəhşi heyvanı əhliləşdirdiyi bir halda, demək olar ki, hamının evində çağırılmamış bu qonağı əhliləşdirə və ondan istifadə edə bilməmişdir. Bəlkə də bu, hörümçəklərin soyuqqanlılığından və son dərəcə aqressivliyindən irəli gəlir. Əgər hörümçəkləri əhliləşdirmək mümkün olsaydı,  barama qurdlarının yuvalarından istifadə olunduğu kimi, onların da torlarından istifadə olunar və beləliklə, dünyanın ən möhkəm yüngül materialı əldə olunardı. Dünyanın bir çox qabaqcıl ölkələrinin hərbi sahəsində bu məsələyə xüsusi diqqət yetirilir və hər il milyonlarla dollar xərclənilir. Alimlər artıq belə bir qənaətə gəlmişlər ki, əgər hörümçək torunu istər təbii yolla olsun, istərsə də süni üsulla əldə etmək mümkün olarsa,  onda dünyada ən möhkəm  və ən yüngül zireh hazırlamaq olar. Lakin hələ ki hörümçək öz bacarığını kiminləsə bölüşmək fikrində deyil.

Hörümçəklə zarafat

Qərb alimləri bu məğrur həşəratı özlərinə ram edə bilməsələr də, onun üzərində belə bir maraqlı eksperiment  aparmaq qərarına gəlirlər.

Onlar müxtəlif narkotik maddələri hörümçəklərin qidalarına daxil edərək, onların toruna atırlar. Kofe tərkibli qidaları qəbul edən hörümçəklər  qeyri-adi  hərəkətlər edərək torlarını qırıq-qırıq toxuyurlar. Həşişli qida qəbul edən hörümçəklər  həyatı   milçəksiz də gözəl təsəvvür edib, ümumiyyətlə, tor toxumaqdan imtina edirlər. Kofein qəbul edən hörümçəklərdə isə yuxusuzluq əlamətləri müşahidə olunmağa başlanır.

Sonuncu Peyğəmbərin (s.ə.s) xilaskarı

Mötəbər tarixi mənbələrdən belə məlum olur ki, İslam Peyğəmbəri (s.ə.s) Məkkədən Mədinəyə hicrət edərkən ilk öncə Əbu Bəkrlə birlikdə Məkkənin cənubundakı mağaraların birində sığınacaq tapır. Məkkə müşrikləri ləpirçinin köməyi ilə onların gizləndikləri mağaraya qədər gəlib- çatsalar da, mağaranın ağzının hörümçək toru ilə tutulduğunu görüb, onların orada olmadıqlarını güman edib,  yollarını başqa bir istiqamətdə davam etdirirlər. Bax, beləcə, Allah-Təala balaca bir hörümcəyin zərif toru ilə əlisilahlı cəngavərləin qarşısını alır.

Doğrudan da Allah yenilməz qüdrət və hikmət sahibidir.